पालकांनो, महाराष्ट्रातील शिष्यवृत्ती परीक्षा (Maharashtra Scholarship Exam) ही तुमच्या मुलांच्या भविष्यासाठी golden opportunity आहे. Scholarship Exams म्हणजे केवळ शिष्यवृत्ती मिळवण्याची संधी नाही, तर विद्यार्थ्यांच्या logical thinking, problem-solving ability आणि competitive exam mindset घडवणारी पहिली पायरी आहे. महाराष्ट्र राज्य परीक्षा परिषद, पुणे (MSCE Pune) यांच्या मार्फत घेतल्या जाणाऱ्या 5th & 8th Scholarship Exams या गेली अनेक वर्षे विद्यार्थ्यांसाठी अत्यंत महत्त्वाच्या ठरल्या आहेत.
नवीन बदलानुसार, यंदा प्रथमच 4th आणि 7th Scholarship Exams देखील जाहीर झाल्या आहेत.
📌 परीक्षा दिनांक (Exam Dates):
- 5वी व 8वी शिष्यवृत्ती परीक्षा: 🗓️ 22 फेब्रुवारी 2026
- 4थी व 7वी शिष्यवृत्ती परीक्षा: 🗓️ 26 एप्रिल 2026
परीक्षा जवळ आल्यामुळे अनेक पालकांच्या मनात प्रश्न असतो –
👉 घरच्या घरी scholarship exam preparation कशी करावी?
👉 Short time मध्ये effective study plan कसा बनवायचा?
हा ब्लॉग त्याच प्रश्नांची practical उत्तरं देण्यासाठी आहे.
Scholarship Exam म्हणजे काय? (Why It Matters)
Scholarship exam ही केवळ एका वर्षाची परीक्षा नसून, ती विद्यार्थ्यांना पुढील Olympiad exams, NTSE, MHT-CET, UPSC foundation अशा स्पर्धात्मक परीक्षांसाठी मानसिकदृष्ट्या तयार करते.
मुख्य फायदे (Benefits):
- Merit-based financial support (Scholarship Amount)
- Self-confidence वाढतो
- Competitive exam temperament तयार होतो
- Rural & urban students साठी equal opportunity
Scholarship Exam Pattern समजून घेणे – पहिली आणि सगळ्यात महत्त्वाची Step
अनेक विद्यार्थी अभ्यास भरपूर करतात, पण exam pattern नीट न समजल्यामुळे marks गमावतात. म्हणून पालकांनीही हा pattern समजून घेणे आवश्यक आहे.
परीक्षेची तपशीलवार माहिती (Detailed Exam Info)
महाराष्ट्र राज्य परीक्षा परिषद, पुणे (MSCE Pune) ने 2026 साठी exam dates जाहीर केल्या आहेत. पूर्व उच्च प्राथमिक (इ. 5वी) आणि पूर्व माध्यमिक (इ. 8वी) शिष्यवृत्ती परीक्षा एकाच दिवशी 22 फेब्रुवारीला आणि नवीन जाहीर झालेल्या प्राथमिक (इ. 4थी) आणि उच्च प्राथमिक (इ. 7वी) शिष्यवृत्ती परीक्षा 26 एप्रिलला दोन सत्रांत होतील. पहिले सत्र (पेपर 1: पहिली भाषा व गणित) सकाळी 11:00 ते दुपारी 12:30 पर्यंत आणि दुसरे सत्र म्हणजेच (पेपर 2: तृतीय भाषा इंग्रजी व बुद्धिमत्ता चाचणी) दुपारी 2:00 ते 3:30 पर्यंत असेल. Registration online mscepune.in वर सुरू आहे किंवा शाळांमार्फत होते आहे.
अभ्यासक्रम व Marks Distribution (Syllabus & Marking Scheme)
या सर्व परीक्षांसाठीचा Exam Pattern:
- Paper 1 (90 मिनिटे, 150 गुण):
- प्रथम भाषा (मराठी): प्रश्न संख्या 25, गुण 50
- गणित: प्रश्न संख्या 50, गुण 100
- Paper 2 (90 मिनिटे, 150 गुण):
- तृतीय भाषा (इंग्रजी): प्रश्न संख्या 25, गुण 50
- बुद्धिमत्ता चाचणी: प्रश्न संख्या 50, गुण 100
प्रत्येक चुकीसाठी negative marking नाही, पण accuracy महत्वाची.
प्रश्नांची काठिण्य पातळी खालीलप्रमाणे राहील:
- सोप्या स्वरूपाचे प्रश्न: 30%
- माध्यम स्वरूपाचे प्रश्न: 40%
- कठीण स्वरूपाचे प्रश्न: 30%
महत्वाच्या नोट्स:
1) इयत्ता 4थी व 7वी स्कॉलरशिप परीक्षांसाठी उत्तरांच्या 4 पर्यायांपैकी एकाच पर्याय अचूक असेल.
2) इयत्ता 8वी साठीच्या प्रत्येक पेपर मध्ये कमल 20% प्रश्नांच्या बाबतीत उत्तरांच्या 4 पर्यायांपैकी 2 पर्याय अचूक असतील, ते दोन्ही पर्याय नोंदविणे बंधनकारक असेल.
पालकांची भूमिका: Home-Based Scholarship Preparation कशी करावी?
घरात preparation साठी structured approach अवलंबा. Short time मध्ये MEC course सारखे resources वापरा.
1. Realistic Study Timetable बनवा
पालकांनी मुलाच्या शाळेचा वेळ, homework, tuition यांचा विचार करून daily 2–3 hours focused study चा timetable तयार करावा.
🕒 उदाहरण:
- 45 min – Maths
- 30 min – Language
- 30 min – Intelligence Test
- 15 min – Revision
किंवा प्रायोरिटी नुसार Daily Schedule तयार करा, जसे कि –
- सकाळी 6-8: गणित practice (formulas revise).
- दुपार 4-5: Language reading comprehension व व्याकरण.
- संध्याकाळ 7-8: Intelligence puzzles (100+ daily).
- रविवार: Full length mock test + analysis.
Consistency > Long hours
2. Syllabus + Concept Clarity ला Priority द्या
“आज किती तास अभ्यास केला?” पेक्षा 👉 “आज काय समजलं?” हा प्रश्न महत्त्वाचा आहे.
- Maths मध्ये formula पाठांतर नाही, application शिका
- Language मध्ये grammar rules + reading practice
- Intelligence test मध्ये patterns, series, coding-decoding
3. Previous Year Question Papers & Mock Tests
Scholarship exam ही pattern-based परीक्षा आहे.
✔️ मागील वर्षांचे papers
✔️ Weekly mock tests
✔️ Time-bound practice
यामुळे:
- Speed वाढते
- Silly mistakes कमी होतात
- Exam fear कमी होतो
4. Subject-wise Strategies (Subject Specific Tips)
गणित (Mathematics Mastery):
- Topics: संख्या, भिन्न, भूमिती, क्षेत्रफळ.
- Daily 50 sums solve करा. Mental math practice साठी flashcards वापरा.
- Weak topics पहिल्यांदा tackle करा.
प्रथम/तृतीय भाषा (Language Skills):
- मराठी/इंग्रजी: Passage reading, synonyms, grammar rules.
- 20 passage daily, vocabulary notebook.
बुद्धिमत्ता चाचणी (Intelligence Test):
- Types: Odd one out, series, mirror images, coding.
- जुन्या प्रश्नपत्रिका आणि प्रश्नसंच solve करा
5. Mock Tests व Progress Tracking
आठवड्यातून 3 mock tests द्या. टोटल Score 120+ येईल याकडे विशेष लक्ष द्या. Errors analyze करा, re-test घ्या. Parents ने weekly review meeting घ्या. Time management: 1 मिनिट वेळ प्रति प्रश्न असू द्या.
6. आपल्या मुलाला motivate करा
- Motivate: Success stories शेअर करा.
- Health: Protein-rich diet, no junk, 8 तास sleep मिळेल हे पहा.
- Avoid pressure: “Best effort” म्हणा, pressurise करू नका.
- Tech help: App install, online tests सेटअप करून द्या.
7. Common Mistakes टाळा (Avoid Pitfalls)
- Overstudy: Rest days घ्या.
- Ignore Intelligence: 40-50% marks यामध्ये कमी होऊ शकतात.
- No complete revision: Last week फक्त mock टेस्ट्स घ्या आणि कांही महत्वाचे कंसेप्ट्स अँड फॉर्मुला रिवाइझ करा.
8. Parents साठी Practical Do’s & Don’ts
✅ Do’s
- Child-friendly environment तयार करा
- अभ्यासातील consistency साठी छोटे-छोटे रिवॉर्ड्स द्या
- Weekly performance discussion करा
❌ Don’ts
- इतर विध्यार्थ्यांशी Compare करू नका
- जास्तीत जास्त अभ्यासाचे burden टाकू नका
- Last moment syllabus change करू नका
9. Short Period Strategy – परीक्षा जवळ असेल तर काय करावे?
अनेक पालक म्हणतात – “आता वेळ कमी आहे, काही होईल का?”
👉 होईल! योग्य guidance मिळालं तर नक्कीच.
याच ठिकाणी My Exam Coach (MEC) सारखा structured scholarship preparation course उपयोगी पडतो.
MEC Scholarship Preparation Course (25+ वर्ष अनुभवी शिक्षकांकडून शिका)
Short period मध्ये excellent preparation साठी MEC’s Scholarship Preparation Course join करा. या कोर्सेस मध्ये सरासरी 25 वर्षाहून जास्त अनुभवी असलेल्या तज्ञ शिक्षकांकडून Video lessons, live doubt sessions, mock tests घ्या. कोर्सेस ची संपूर्ण माहिती https://myexamcoach.in/ या My Exam Coach च्या वेबसाईट वर उपलब्ध आहे.
MEC Mobile App वर enroll व्हा आणि लगेच कोर्स सेशन्स सुरु करा तुमच्या सोयीने, कधीही कुठेही!
🔹 Android: 👉 https://play.google.com/store/apps/details?id=co.marshal.akftd
🔹 iOS: 👉 Institute App: 👉 https://apps.apple.com/in/app/myinstitute/id1472483563
👉 iOS App login Code: OBRBAB
कांही query असल्यास Support line वर कॉल करा: 📞 9175616455
Scholarship exam preparation at home ही शक्य आहे, फक्त योग्य planning, consistency आणि guidance हवी. परीक्षा जवळ असली तरी panic न करता, structured approach + smart resources वापरल्यास नक्की यश मिळू शकते.
👉 आणि जर वेळ कमी असेल, तर MEC Scholarship Preparation Course विद्यार्थ्यांना short period मध्ये exam-ready बनवण्यासाठी नक्कीच मदत करू शकतो.
आजच योग्य दिशा ठरवा – कारण Scholarship Exam ही यशाच्या प्रवासाची पहिली पायरी आहे. गेल्या वर्षी घरी तयारी करणारे अनेक विद्यार्थी MEC मधून topper झाले आहेत. तुमची मुलंही करू शकतात! Consistent effort ने 90%+ score possible आहे. वर दिलेल्या tips follow करा, MEC course ने आणखी boost द्या. घरीच systematic preparation करून तुमची मुलं top ranker होऊ शकतात. All the best!
